9 Europese landen rapporteren humane infecties met Westnijlvirus

Sinds begin 2025 hebben negen Europese landen autochtone humane infecties met Westnijlvirus (WNV) gemeld : Bulgarije, Frankrijk, Albanië, Servië, Hongarije, Italië, Griekenland, Spanje en Roemenië. De meeste infecties werden geregistreerd in Italië (voornamelijk in Lazio) met 274 geconfirmeerde gevallen (situatie 20/08/2025; bron ; ECDC). Aangezien de meeste infecties asymptomatisch verlopen is dit een sterke onderschatting van de effectieve infectiegraad. Het voorkomen van arbovirale infecties lijkt daarmee, na ook de verhoogde incidentie van Chikungunya, een nieuwe stap te zetten richting “the new normal” in Europa. Deze shift wordt veroorzaakt door klimatologische en omgevingsgebonden factoren, zoals toenemende omgevingstemperatuur, toename van de virusamplificatie bij hogere temperaturen, langer zomerseizoen, mildere winters en veranderingen in precipitatiepatronen, die zorgen voor een optimale habitat voor muggen om te gedijen en virussen over te brengen.

Het westnijlvirus (WNV) is een flavivirus waarvan 2 soorten westnijlkoorts kunnen veroorzaken na een beet met een besmette mug. Het virus werd in 1937 voor het eerst ontdekt in het West Nile district in Uganda.

Het WNV komt hoofdzakelijk voor in vogels waar het ook ziekte kan veroorzaken. Verhoogde lokale vogelsterfte kan een indicatie zijn van de aanwezigheid van het virus in de vogelpopulatie. In Europa werd het virus oorspronkelijk geïntroduceerd vanuit Afrika door trekvogels maar het is momenteel endemisch geworden in meerdere regio’s van Zuid- en Midden-Europa. Via muggen van het genus Culex, waartoe ook “onze” en  tevens ornithofiele huismug (Culex pipiens) behoort, kan het van vogel op mens en andere zoogdieren (zoals paarden) overgebracht worden. Deze laatste twee zijn ‘dead-end hosts’ o.w.v. een lage viremie die niet infectieus is voor muggen. Het virus kan wel van mens tot mens overgedragen worden bij transfusie of transplantatie.

Na een geïnfecteerde muggenbeet treedt een incubatieperiode in van 3 tot 15 dagen. In 80% van de gevallen blijft de infectie echter symptoomloos.

In een kleine 20 % van de gevallen ontstaat een griepaal syndroom gedurende 1 week : westnijlkoorts die zich kenmerkt met

• Hoofdpijn
• Plots opkomende hoge koorts
• Rash en lymfadenopathie
• Myalgie/artralgie
• Gastro-intestinale symptomen.

In minder dan 1% van de casuïstiek is er een ernstiger verloop als neuro-invasieve ziekte met mogelijk fatale afloop.

• 35-40% meningitis
• 55%-60% encefalitis
• 5-10% flaccid myelitis (acute slappe paralyse)

Lange termijn neurologische sequellen na de acute fase zijn mogelijk.

Post-infectie is er levenslange immuniteit.

De diagnose gebeurt voornamelijk serologisch waarbij IgM antistoffen  3 tot 7 dagen na het begin van de symptomen aanwezig zijn en 30-90 dagen kunnen persisteren. IgG seroconversie treedt op na 7 – 10 dagen. Kruisreactiviteit met andere flavivirussen zoals Dengue, Zika en Tick-borne Encephalitis Virus is mogelijk alsook na recente Gele Koorts vaccinatie (<1 jaar). Het wordt aangeraden een controleserologie na 2 weken uit te voeren ter opvolging van de titerevolutie. Bij neuro-invasieve ziekte is de aanwezigheid van IgM in het lumbaal vocht diagnostisch mits uitsluiting van aspecifieke reactiviteit. Gedurende de eerste 7 dagen van de ziekte kan RT-PCR  uitgevoerd worden maar met beperkte gevoeligheid door de kortdurende en beperkte viremie.

Er is geen specifieke behandeling. De symptomen worden behandeld met pijnstillers (paracetamol) en rehydratatie bij koorts.  Bij ernstige gevallen is een ziekenhuisopname geïndiceerd.

Referenties:

ECDC Surveillance of West Nile Virus infections in humans in Europe, weekly report 20/08/2025

N Engl J Med. Vol 344 No 24; The outbreak of West Nile Virus infection in the New York City area in 1999

NEJM Journal Watch 2025 Jul15: West Nile Virus Infection: Get Ready for an Uptick in Cases.

JAMA 2025 Jul 7 Gould CV et al. West Nile virus : A review